Ülkemizde Yaşayan 10 Zehirli Yılan Türü


Ülkemizin habitat bakımından ne kadar zengin olduğunu gösteren güzel bir konuyu ele alıyoruz.

1. Koca Engerek

Sırt bölgesinin rengi genel olarak grimsi kahverengi ve bu rengin tonlarında olur. Sırtta bazı yerlerde birleşik koyumsu benekler (bazen belirsiz) bulunur. Bunların yanında (sırtın ortalarında) kenarları koyu renkli, iç kısımları tuğla kırmızısı ya da sarı renkte beneklerde bulunur. Başın üst kısmında bazen küçük siyah benekler bulunabilir. Kuyruk ucu sarımsı renktedir. Beyazımsı ya da pembemsi olan karın bölgesinde nokta halinde siyah benekler bulunur.

Genel olarak fare gibi küçük kemiriciler, kertenkeleler, kuşlar, yılanlar ve çeşitli omurgasız hayvanlarla beslenirler. Genel olarak canlı doğururlar (5-7 kadar). Bazı bölgelerde de yumurtlarlar (4-7 kadar). Yumurta 1 ay içinde açılır. Boyları 150 cm kadar olabilir. Bir engerek rekor kırıp 3 m 8 cm’ye ulaştı(İskenderun).

​Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da, Doğu Akdeniz bölgesinde habitatın uygun olduğu alanlarda dağılım gösterirler ve Türkiye’nin zehri en ölümcül yılanı olarak bilinirler.

2. Boynuzlu Engerek

Boynuzlu engerek yılanının baş tarafında küçük yapıda boynuza benzer bir yapıları vardır ve bu nedenle “boynuzlu” ismini almıştır. Küçük hayvan grubu ile beslenirler hatta diğer yılan türlerini bile yerler. Tehlikede olduklarını hissettiklerinde saldırırlar.Sırtta ayrıca koyu kahverengi, baklava deseni benzeri zikzak desenler bulunur. Beneklerin ortası kenarlara göre daha açık olur. Kuyruğun uç kısımları genç bireylerde sarımsı pembe renkli olur. Başın üst kısmında küçük ve belirgin benekler bulunur. Karın bölgesi sarımsı beyaz ve küçük benekli olur. Boyları genel olarak 50-60 cm (erkekler en fazla 90 cm) kadar olur.

Üst çenelerinin ön tarafında, içi enjektör iğnesi gibi delik ve büyük zehir dişleri bulunur. Zehirleri insan için tehlikeli olabilir. Ancak üzerine basılmadıkça veya rahatsız edilmedikçe insanı ısırmazlar. Eğer sıkıştırılırlarsa başlarını havaya kaldırarak tıslarlar ve kendilerini çok tehlikede hissederlerse saldırabilirler.

Ülkemizde Trakya, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde habitatın uygun olduğu alanlarda dağılım gösterirler. Türkiye’de üç ayrı alt türünün yaşadığı bilinmektedir.

3. Şeritli Engerek

Sırtta, baştan kuyruğa kadar uzanan siyah ya da koyu kahverengi büyük benekler bulunur. Bu benekler bazen birleşip baklava desenli, dalgalı ya da zikzaklı bir şerit oluşturur. Vücudun yan taraflarında da bir benek sırası bulunur. Başın üzerinde küçük siyah benekler ve arka kısmından yanlara doğru sarkan iki büyük siyah benek bulunur. Siyah renkli şakak bandı da açıkça görülür.Karın bölgesi sarımsı beyaz ve üzerinde küçük siyah noktalar bulunur.Boyları ortalama 70-80 cm (en fazla 150 cm) kadardır.Kendilerini koruma amaçlı saldırabilirler. Oldukça ağır hareket ederler ama saldırırken çok hızlı olabilirler. Sıkıştırılmadıkça insanı ısırmayan zehirli bir yılandır. Zehirleri İnsanlar için tehlikeli olabilir. Yavru olanları bile yetişkin bir insanı devirecek kadar zehir taşır.

Dağlarda, ormansız ve taşlık olan yerlerde yaşarlar. Bazen orman içi ve harabelerde de görülür. Yüksekliği 2000 metreye kadar olan yerlerde bulunabilirler.

4. Ağrı Engereği

Türkiye’nin en zehirli engereklerinden biridir. Sırtta, baştan kuyruğa kadar iç sarımsı ya da tuğla renginde olan büyük benekler bulunur. Bu benekler bazen birleşip baklava desenli, dalgalı ya da zikzaklı bir şerit oluşturur. Vücudun yan taraflarında da bir benek sırası bulunur. Başın üzerinde küçük siyah benekler ve arka kısmından yanlara doğru sarkan iki büyük siyah benek bulunur. Siyah renkli şakak bandı da açıkça görülür. Karın bölgesi sarımsı beyaz ve üzerinde küçük siyah noktalar bulunur.

Genel olarak küçük kemiriciler, diğer yılanlar, kertenkeleler ve kuşlarla beslenirler. Kendilerini koruma amaçlı saldırabilirler. Boyları ortalama 70-80 cm (en fazla 100 cm) kadar olur. Dağlarda, ormansız ve taşlık olan, az bitkili yerlerde yaşarlar. Yüksekliği 1000-3000 metre arasında olan yerlerde bulunabilirler.

Doğu Anadolu’da Kars, Ağrı, Iğdır, Hakkâri ve Van civarında habitatın uygun olduğu alanlarda dağılım gösterirler.

5. Wagner Engereği

Sırt bölgesi genel olarak kül renginde ya da grimsi kahverengi olan bir engerek türü. Sırtta, baştan kuyruğa kadar iç sarımsı ya da tuğla renginde olan büyük benekler bulunur. Bu benekler bazen birleşip baklava desenli, dalgalı ya da zikzaklı bir şerit oluşturur. Vücudun yan taraflarında da bir benek sırası bulunur. Başın üzerinde küçük siyah benekler ve arka kısmından yanlara doğru sarkan iki büyük siyah benek bulunur. Siyah renkli şakak bandı da açıkça görülür. Karın bölgesi sarımsı beyaz ve üzerinde küçük siyah noktalar bulunur. Genel olarak küçük kemiriciler, diğer yılanlar, kertenkeleler ve kuşlarla beslenirler. Boyları ortalama 50-80 cm kadar olur.

Dağlarda, ormansız ve taşlık olan, az bitkili yerlerde yaşarlar. Yüksekliği 1200-2000 metre arasında olan yerlerde bulunabilirler. Kars’ta habitatın uygun olduğu alanlarda dağılım gösterirler.

6. Baran Engereği

Bayağı engereğin Türkiye’de endemik olan bir alttürüdür. Sırt bölgesinin rengi genel olarak siyah ya da grimsi kahverengi. Kuyruk ucu sarımsı ve bazen sırtı biraz açık renkli olur. Bu halde benekler zikzaklı olur. Genel olarak küçük kemiriciler, kertenkeleler ve çeşitli omurgasız hayvanlarla beslenirler. Boyları 55 cm kadar olur. Kısa boylu bitkilerin altında, taşlık yerlerde yaşarlar. Yüksekliği 400 metreye (bilinen) kadar olan yerlerde bulunabilirler. İsmini Türkiye’nin önde gelen herpetologlarından Prof. Dr. İbrahim Baran’dan almaktadır.

Sakarya’da, Toros Dağları’nın Silifke civarındaki yerlerde habitatın uygun olduğu alanlarda dağılım gösterirler.

7. Kafkas Engereği

Sırt bölgesi rengi genel olarak siyah, gri, sarı ve kırmızı renkli bir engerek türüdür. Sırtın büyük bir bölümünü kaplayan ve baştan kuyruğa kadar uzanan zikzaklı bir şerit bulunur. Bu şerit bazen parçalı halde de olabilir. Vücudun yan tarafları küçük benekli ya da noktalı olur. Beyaz benekli olan karın bölgesinin rengi, siyah ve tonlarında olur. Genel olarak küçük kemiriciler, kertenkeleler ve çeşitli omurgasızlarla beslenirler. Boyları genel olarak 50-60 cm kadar olur. Yağmur ormanlarının taşlık bölgelerinde yaşarlar. Rutubeti yüksek olan yerleri severler.

Yüksekliği 2000 metreye kadar olan yerlerde bulunabilirler. Türkiye’de sadece Hopa (Artvin) civarında yağmur ormanlarında habitatın uygun olduğu alanlarda yaşarlar.

8. Küçük Engerek

Vücut boyu 50 cm kadar olan küçük bir engerek türüdür. Başının üstü karinasız pul ve plaklarla örtülüdür. Gözbebeği dikey, sırt pulları karinalıdır. Sırt tarafı soluk kahverengi veya sarımsı olup, kuyruk sonuna kadar esmer kahverengi zikzak veya dalgalı bantlıdır. Gövde ve kuyruk yanlarında da küçük leke sıraları mevcuttur. Alt tarafı sarımsı beyaz, siyah noktalı veya küçük lekelidir. Açık arazide otlu ve taşlı kısımlarda yaşar. Bazen ormanlık ve çalılıklarda da görülür. Türkiye’deki en küçük engerek türüdür. Esas besinlerini böcekler, nadiren kertenkele ve yılanlar teşkil eder. Besinlerini önce zehirleyerek öldürür sonra yutarlar. Bir dişi 4-10 yavru doğurur.

Türkiye’de Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi’nde Kars ve Ardahan İlleri’nde Güneybatı Anadolu Bölgesi’nde de Elmalı civarında yayılmıştır. deniz seviyesinden 3000 m yüksekliğe çıkabilir. Ülkemizde 2 ayrı alt türünün yaşadığı bilinmektedir.

9. Çöl Kobrası

Türkiye’de yaşayan tek kobra türüdür. Vücut boyu 120 cm`dir ve baş ince bir boyunla gövdeden ayrılmaz. Gözleri nispeten iri ve gözbebeği yuvarlaktır. Sırt pulları gövdenin ön yarısında ve kuyruk üstünde bariz karinalı, arka yarısında ise düzdür. Kuyruk altı pullarından bazıları tektir. Vücut tek renkli parlak siyah veya siyahımsı kahverengidir. Genç fertlerde sırtta eyer şeklinde açık renkli lekeler bulunabilir. Karın tarafı biraz daha açık tondadır. Ürktüğünde gövdesini yere yapıştırır ve başını gövde halkalarının altına sokmaya çalışır. Rahatsız edildiğinde kuvvetli tıslama sesi çıkarır ve ısırma gösterisi ile tehlikeyi uzaklaştırmaya çalışır.

Son yıllarda Şanlıurfa il merkezinin batısındaki dağlık kısımda, kayalık yamaçlarda saptanmıştır. Aynı türün Şanlıurfa il merkezinin yaklaşık 50 km doğusundaki Tek Tek Dağları’nda bulunmaktadır.

10. Çukurbaşlı Yılan

Baş üstünde ve gözler arasında boyuna bir çukurluk vardır. Vücut boyu 2 m. kadar olabilir. Sırt tarafı erginlerde yeşilimsi gri kahverengi ve lekesiz, gençlerde zemin renk gri veya kahverengi olup küçük siyahımsı lekelidir. Lekelerin kenarları ince beyaz çizgilidir. Alt taraf beyazımsı veya sarımsı beyaz ve siyah veya gri noktalıdır. Az bitkili, taşlık ve kuru ortamlarda yaşar. Bahçe su kanalı kenarlarında da görülür. Besinlerini kertenkele, küçük memeli ve kuşlar teşkil eder. Yarı zehirli olan bu türün zehri avladığı küçük hayvanlar için etkilidir. Çünkü zehir dişleri çenenin arka kısmında bulunur ve küçüktür ancak ısırdığı yeri şişirir ve biraz acı verir.

Türkiye’de Marmara, Ege, Batı Akdeniz, Doğu Akdeniz, İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde rastlanır.


Like it? Share with your friends!

Bunlarda Dikkatinizi Çekebilir