Laika: Gerçekleşeceğini Herkesin Bildiği Bir Ölümün Hikâyesi

0
1416

Laika (1954 – 3 Kasım 1957), Dünya yörüngesine çıkan; aynı zamanda orada ölen ilk canlı olma özelliğini taşıyan Sovyet uzay köpeği. Laika için üzülenler yalnızca Sovyet bilim insanları değildi.

Sputnik 2’nin Dünya’ya geri getirilmemesi planlanan –ve henüz kamuoyunca adı bile bilinmeyen– bir köpek taşıyacağı bilgisi dünyaya yayıldıktan sonra özellikle Batı medyası ve kamuoyunda sert eleştiriler türedi. BBC’nin bu haberi duyurmasıyla İngiltere’deki Hayvanlara Kötü Muameleyi Engelleme Cemiyeti’nin telefonları kilitlendi (ve gelen telefonlar cemiyet tarafından Rusya Büyükelçiliği’ne yönlendirildi). Daily Mirror gazetesi haberi “Köpek ölecek ve onu kurtaramıyoruz” manşetiyle verdi.

National Canine Defense League de tüm ülkeyi her sabah 11.00’de bir dakikalık bir saygı duruşuna davet etti. New York’taki köpek sahipleri Birleşmiş Milletler önünde “Köpek dostlarımıza karşı adil olun” gibi pankartlarla eylemler yaptı. Aslında Laika ne uzay uçuşu denemelerinde kullanılan, ne de bu denemelerde ölen ilk hayvandı. Üstelik daha önce başka hayvanlar da Dünya’dan oldukça uzaklaşmış, teknik olarak uzay sayılan mesafelere yükselmişti. ABD’li bilim insanları maymunları ve fareleri fırlatma ve uzay uçuşu denemelerinde defalarca kullanmıştı.

Sovyet meslektaşları ise bulması kolay, eğitmesi hızlı ve bakımı daha az maliyetli olduğu için köpekleri tercih ediyordu. Laika’nın hikayesini daha acıklı kılan unsur ise onu uzaya fırlattıktan sonra Dünya’ya geri getirecek hiçbir plan yapılmamış olmasıydı. Bu tamamen alışılmadık bir şeydi –ne de olsa Sovyet ve dünya kamuoyu, uzay uçuşunda kullanılan hayvanların, bir kaza yaşanmadığı sürece, paraşüt ve benzeri yöntemlerle sağ salim geri getirilmesine alışıktı. Laika 3 Kasım 1957’de, Sputnik 2’nin içindeki bir kapsülde, yaşamsal verilerini Dünya’ya aktaracak kablolara bağlı bir şekilde Baykonur Uzay Üssü’nden uzaya fırlatıldı. Resmi açıklamalara göre Laika, kalkıştan “bir hafta sonra acı çekmeden” öldü. Fakat yetkililerin çelişkili açıklamaları kuşku doğuruyordu. Kesin olan tek şey köpeğin öldüğüydü.

Laika’nın neden öldüğü uzun yıllar boyunca bir sır olarak kaldı. Ta ki Sputnik 2 misyonunda çalışan bilim insanı Dimitri Malaşenkov’un 2002’deki açıklamalarına kadar. Malşenkov’un dediğine göre Laika, kalkıştan 5 ila 7 saat sonra kapsülün aşırı ısınmasından dolayı ölmüştü.

Dünya Laika’nın acıklı hikayesini unutmadı. Anısına pullar basıldı, heykeller dikildi, şarkılar yazıldı.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here